મટકાનો ઇતિહાસ: કપાસના ભાવથી વેબસાઇટ સુધી

આજે રિઝલ્ટ ત્રણ ટુકડામાં લખાય છે: ઓપન પન્ના, જોડી અને ક્લોઝ પન્ના. આ રીત એક દિવસમાં નથી બની. તેનું મૂળ કોઈ રમતમાં નહીં, પણ કપાસના વેપારમાં છે. સાઠ વર્ષથી વધુ પહેલાં બોમ્બેમાં લોકો આંકડા પર નહીં, કપાસના ભાવ પર શરત લગાવતા હતા. આ લેખમાં એ સફર ક્રમવાર આપી છે. જે વાતો સામાન્ય રીતે નોંધાયેલી છે, એ જ અહીં લીધી છે. કોઈ તારીખ કે નામ અંદાજથી ઉમેર્યું નથી, અને જ્યાં વાત ફક્ત માન્યતા છે, ત્યાં એમ જ લખ્યું છે.

એક નજરમાં સમયરેખા

કપાસના ભાવનો જમાનો

એ સમયે મુંબઈ બોમ્બે તરીકે ઓળખાતું હતું. ત્યાંના કપાસના વેપારીઓને ન્યૂયોર્કના કપાસ બજારના ભાવ કેબલથી, એટલે કે તારથી, મળતા. વેપારમાં દિવસના બે ભાવ મહત્ત્વના હતા: બજાર ખૂલતી વખતનો ભાવ અને બંધ થતી વખતનો ભાવ. સમય જતાં કેટલાક લોકો આ ભાવના આંકડા પર શરત મારવા લાગ્યા. આજના "ઓપન" અને "ક્લોઝ" શબ્દો આ બે ભાવ પરથી આવ્યા હોવાનું મનાય છે. ભાવ દૂરના બજારમાં નક્કી થતો, એટલે અહીં બેઠેલો કોઈ માણસ તેને બદલી શકતો નહોતો. શરત લગાવનારાઓને એ વાત ન્યાયી લાગતી, અને એ જ તેની પકડ હતી.

1961ની આસપાસ આવેલો વળાંક

1961ની આસપાસ ન્યૂયોર્કના ભાવ પર આ પ્રકારની શરત બંધ થઈ ગઈ. ભાવ ન રહ્યો, એટલે શરતનો આધાર પણ ન રહ્યો. પરંતુ લોકોની ટેવ ચાલુ હતી: રોજ બે વાર પરિણામ, એક ઓપન અને એક ક્લોઝ. હવે એવા આંકડાની જરૂર પડી જે દિવસમાં બે વાર આવે, અને જે કોઈને અગાઉથી ખબર ન હોય.

1962: ઘડામાંથી નીકળતો આંકડો

આનો રસ્તો 1962માં કલ્યાણજી ભગતની રમતે આપ્યો. તેમાં ભાવને બદલે આંકડો ડ્રોથી નક્કી થતો. પ્રચલિત વર્ણન મુજબ, આંકડા લખેલી ચિઠ્ઠીઓ માટીના ઘડામાં નાખવામાં આવતી અને તેમાંથી એક ખેંચવામાં આવતી. હિન્દી અને મરાઠીમાં આવા ઘડાને મટકા કહે છે; ગુજરાતીમાં આપણે તેને માટલું કહીએ છીએ. એ શબ્દ જ રમતનું નામ બની ગયો. આ રમત મુંબઈના વરલી વિસ્તારથી ચાલી, એટલે તે વરલી મટકા તરીકે ઓળખાઈ. આજનું કલ્યાણ બજાર તેમના નામ સાથે જોડાયેલું ગણાય છે, અને તેનું કલ્યાણ રિઝલ્ટ આ સાઇટ પર રોજ નોંધાય છે.

1964: બે બજાર, એક જ માળખું

બે વર્ષ પછી, 1964માં, રતન ખત્રીએ ન્યૂ વરલી મટકા શરૂ કર્યું. તેમાં નિયમોમાં થોડા ફેરફાર હતા, અને રમત વધુ લોકો સુધી પહોંચી. હવે બે બજાર સાથે ચાલતાં હતાં. બંનેમાં ઓપન અને ક્લોઝનું એ જ માળખું હતું, અને પન્ના પરથી અંક કાઢવાની ગણતરી પણ એ જ હતી. આજે જુદાં જુદાં નામનાં ઘણાં બજાર એક જ ગણતરીથી ચાલે છે; એ પરંપરાની શરૂઆત આ સમયથી ગણાય છે.

1970 અને 1980ના દાયકા: સૌથી મોટો ફેલાવો

સિત્તેર અને એંસીના દાયકામાં મટકા સૌથી વધુ ફેલાયું. મુંબઈની કાપડ મિલોના કામદારો, નાના દુકાનદારો અને નોકરિયાત લોકો રોજ સાંજે આંકડાની રાહ જોતા, એવું એ સમયનાં ઘણાં વર્ણનોમાં આવે છે. શહેરમાં ઠેર ઠેર આંકડા લખનારા બેસતા, અને રિઝલ્ટ મોઢામોઢ એક ગલીથી બીજી ગલીમાં પહોંચતું. આ બધું મોટે ભાગે કાયદાની નજરથી છુપાઈને ચાલતું હતું.

1990ના દાયકા: પોલીસની કડકાઈ

1990ના દાયકામાં મુંબઈ પોલીસે મટકાના અડ્ડાઓ સામે કડક કાર્યવાહી કરી. ઘણા અડ્ડા બંધ થયા, અને ખુલ્લેઆમ ચાલતો ધંધો ઘણો ઘટી ગયો. પણ રમત પૂરી રીતે બંધ ન થઈ. તેની રીત બદલાઈ, અને લોકો આંકડો જાણવા માટે બીજા રસ્તા શોધવા લાગ્યા. આ સમયગાળો એક વાત સ્પષ્ટ કરે છે: મટકા ક્યારેય કાયદાની મંજૂરીથી ચાલતો ધંધો નહોતો, અને તેની સાથે જોડાયેલું જોખમ ફક્ત પૈસાનું નહીં, કાયદાનું પણ હતું.

ફોનથી વેબસાઇટ સુધી

પછીનાં વર્ષોમાં રિઝલ્ટ ફોનથી ફેલાવા લાગ્યું. કોઈ એક જગ્યાએ ઊભા રહીને આંકડો સાંભળવાની જરૂર ન રહી. ઇન્ટરનેટ આવતાં રિઝલ્ટ વેબસાઇટ પર દેખાવા લાગ્યું, અને જૂના રેકોર્ડ ચાર્ટના રૂપમાં ભેગા થયા. આજે મોટા ભાગના લોકો રિઝલ્ટ મોબાઇલ પર જ જુએ છે, એટલે રેકોર્ડ નાની સ્ક્રીન પર વંચાય તે જરૂરી બન્યું. Satta Matka Result આ છેલ્લા તબક્કાનો ભાગ છે, પણ ફક્ત નોંધ રાખનાર તરીકે. અહીં દરેક બજારનો જોડી ચાર્ટ અને પેનલ ચાર્ટ મળે છે, તેમ જ અઠવાડિયાવાર ફાઇનલ અંક રેકોર્ડ પણ. અહીં કોઈ દાવ લેવાતો નથી.

જૂના જમાનાના શબ્દો આજે પણ

• ઓપન અને ક્લોઝ: કપાસના ખૂલતા અને બંધ થતા ભાવની યાદ.
• મટકા: ચિઠ્ઠીઓ રાખવાનો માટીનો ઘડો. આજે ઘડો નથી, પણ નામ રહી ગયું.
• કલ્યાણ: કલ્યાણજી ભગતના નામ સાથે જોડાયેલું બજાર.
• વરલી: મુંબઈનો એ વિસ્તાર, જ્યાંથી ઘડાવાળો ડ્રો શરૂ થયો.

સામાન્ય ગેરસમજો

1. "મટકા સદીઓ જૂની રમત છે." ના. નોંધાયેલો ઇતિહાસ 1960ના દાયકાથી શરૂ થાય છે; તે પહેલાં કપાસના ભાવ પર શરત હતી.
2. "આજે પણ આંકડા ઘડામાંથી નીકળે છે." ના. નામ જૂનું છે, રીત નહીં.
3. "જૂના ચાર્ટમાં કોઈ છુપી પેટર્ન છે." ના. જોડી ચાર્ટ અને પેનલ ચાર્ટ ફક્ત બની ગયેલાં રિઝલ્ટ નોંધે છે. તે આવતો આંકડો કહી શકતા નથી.
4. "રમત આટલી જૂની છે, એટલે કાયદેસર હશે." ના. જૂની હોવાથી કોઈ રમત કાયદેસર બનતી નથી.
5. "કોઈને આંકડો અગાઉથી ખબર હોય છે." જે લોકો આવો દાવો કરીને "ફિક્સ" કે "લીક" નંબર વેચે છે, તે છેતરપિંડી કરે છે.

આજની કાનૂની સ્થિતિ અને સાવધાની

ભારતનાં મોટા ભાગનાં રાજ્યોમાં મટકા પર પૈસા લગાવવા ગેરકાયદે છે. તમારા રાજ્યનો કાયદો તમને લાગુ પડે છે, અને તે જાણવાની જવાબદારી તમારી છે. આ માહિતી ફક્ત 18 વર્ષથી વધુ ઉંમરના લોકો માટે છે. Satta Matka Result ફક્ત રિઝલ્ટ અને જૂના રેકોર્ડ બતાવે છે; અહીં ન પૈસા લેવાય છે, ન દાવ. ઇતિહાસ વાંચવો એક વાત છે, અને પૈસા જોખમમાં મૂકવા બીજી. ચાર્ટ ભૂતકાળ નોંધે છે, ભવિષ્ય નહીં. વધુ માટે જવાબદારીથી રમવા વિશે પેજ જુઓ. આ જ વિષય અંગ્રેજીમાં હિસ્ટરી ઓફ સટ્ટા મટકા લેખમાં છે, અને શબ્દોની સમજ માટે ગુજરાતી માર્ગદર્શિકા ઉપયોગી થશે.